Klik hier om een tekst te typen.

FEIT OF FABEL: BROOD

Brood, banket en chocolade zijn prachtige producten, waarover iedereen wel iets weet te vertellen. Maar: wat is nu waarheid? In deze rubriek leggen wij je feiten en ­fabels voor. Twijfel je aan je brood- of banketkennis? Stel je vragen aan de bakker!

Koolhydraatarm brood ­bevat minimaal de helft minder ­koolhydraten
Een koolhydraatarm brood bevat zeker 30% minder kool­hydraten dan een vergelijkbaar gangbaar brood; dat is ­wettelijk zo bepaald. Strikt genomen mag niet worden ­gesproken van koolhydraatarm, maar van brood met minder koolhydraten of brood met een verlaagd koolhydraatgehalte. Broden met minder koolhydraten zijn vaak gebakken op basis van tarwe. Daarbij is een deel van het tarwemeel vervangen door sojameel of bonenmeel, omdat hierin minder koolhydraten zitten. Soja- en bonenmeel bevatten meer eiwitten dan tarwemeel. Daarnaast wordt er in brood met een verlaagd koolhydraatgehalte vaak gebruik gemaakt van extra olie of margarine en/of ingrediënten die van nature een hoog voedingsvezel- en/of vetgehalte hebben. Denk aan lijnzaad en zonnebloempitten. Door een hoger vetgehalte bevat dit soort broden vaak meer calorieën dan ­gewoon brood. Overigens zijn dit wel vooral de goede onverzadigde vetten.

Noten en zaden geven brood een hogere voedingswaarden
Noten, zaden en pitten worden regelmatig in brood verwerkt of er bovenop gebruikt als decoratie. Dit maakt brood niet alleen extra lekker, het levert ook extra voedingsstoffen op. Noten, zaden en ­pitten zijn over het algemeen namelijk rijk aan onverzadigd vet: de gezondere vetten. Ook heeft de toevoeging invloed op het gehalte aan vitamines B3, B6, foliumzuur (B11) en vitamine E en de mineralen ijzer, zink, koper, calcium en magnesium. Noten, maanzaad, ­sesamzaad, en zonnebloem- of pompoenpitten leveren dus extra voedingsstoffen. Bovenop de voedingsstoffen die al in brood zelf zitten.
 

Geroosterd brood bevat evenveel calorieën als gewoon brood Dat een geroosterde boterham minder calorieën bevat dan een gewoon sneetje brood is een fabel. De hoeveelheid ­calorieën per snee is namelijk gelijk: circa 83 kcal. Tijdens het roosteren verbranden er geen calorieën. Wat wél verschil kan maken, is de boter die je erop smeert; of het nou halvarine, margarine of roomboter is. Op een geroosterde boterham smeer je snel meer, onder andere doordat het smelt.

Speltbrood is koolhydraatarm
Dat een geroosterde boterham minder calorieën bevat Een brood van de graansoort spelt bevat niet minder koolhydraten dan een tarwebrood. De hoeveelheid koolhydraten is in beide broden vergelijkbaar. Het lijkt wel of spelt ietsje meer eiwitten bevat dan tarwe. Spelt en tarwe zijn nauw aan elkaar verwant. Eigenlijk zijn het neef en nicht. Zodoende is ook de voedingswaarde van spelt redelijk vergelijkbaar met die van tarwe.

Meergranenbrood is gezonder dan volkorenbrood
Meergranenbrood kán gezonder zijn dan volkoren, maar is dat niet per definitie. De voedingswaarde van brood hangt nauw samen met de ingrediënten. Volkorenbrood is altijd gemaakt van volkorenmeel. Dit is wettelijk vastgelegd. In volkorenmeel is de gehele graankorrel vermalen. Het bevat daardoor meer voedingsvezel, vitamines en ­mineralen dan bloem en meel. Meergranenbrood bevat meerdere soorten graan en kán als basis volkorenmeel hebben. In dat geval heeft het tenminste evenveel voedings­stoffen als volkorenbrood. Als er ook nog gebroken of ­geplette graankorrels en/of zaden in het brood zijn verwerkt, heeft het vaak zelfs een hoger gehalte voedingsstoffen. Meergranenbrood kan ook van bloem, de basis voor ­witbrood, gemaakt zijn. In dat geval zal het brood minder voedingsstoffen bevatten dan volkorenbrood, maar meestal wel meer dan witbrood.

VEZELS ZIJN HET TOVERWOORD

De laatste jaren is brood regelmatig als dikmaker afgeschilderd. Maar brood is juist erg gezond. Enkele decennia geleden vielen veel mensen zelfs flink af door voornamelijk brood te eten: gewichtsverlies tot twee kilogram per week was niet uitzonderlijk. Daarom verdient het Broodwisseldieet opnieuw de aandacht.

 

In de jaren tachtig en negentig van de ­vorige eeuw was het razend populair: het brooddieet. Ruim twee miljoen mensen vielen ermee af; velen van hen vonden het betrekkelijk gemakkelijk vol te houden en goed te combineren met de maaltijden van eventuele huisgenoten. Het Voedingscentrum heeft het dieet daarom afgestoft en brengt het onder de naam ‘Broodwissel­dieet’ opnieuw onder de aandacht. In brood zitten veel vitaminen, mineralen, vezels en voedingsstoffen en het is vetarm. Daarom is afvallen met brood gezond, eenvoudig, goedkoop én effectief.

Hoe werkt het?
Het idee is eenvoudig: de ene dag eet je uitsluitend brood (zonder boter en beleg), de andere dag eet je normaal en gevarieerd. Dat wil zeggen: volgens de Schijf van Vijf. Probeer op deze dagen voldoende groente en fruit, zuivel en graanproducten te eten en het gebruik van snacks, snoep, frisdranken en alcohol te beperken. Het is aan te raden om tijdens dit dieet minimaal twee liter vocht per dag te drinken in de vorm van water, thee, koffie of heldere bouillon.

Uit onderzoek blijkt dat het Broodwisseldieet voldoende B-vitamines en ijzer levert. De hoeveelheid calcium en vitamine A is minder dan tweederde van wat wordt aanbevolen. Aangezien het lichaam grote voorraden van deze voedingsstoffen heeft, zijn hierdoor op korte termijn geen ­problemen te verwachten. Omdat niet uitgesloten kan worden dat het Broodwisseldieet op de langere termijn wel te weinig van deze voedingsstoffen levert, is het beter het dieet niet langer dan zes weken te volgen.

Het brooddieet is ­gemakkelijk te volgen, omdat je geen moeilijke recepten of ingewikkelde ­ingrediënten hoeft te ­gebruiken. Bovendien is het een goedkoop ­dieet. Je hoeft geen dure maaltijd­vervangers of supplementen aan te schaffen.

Vezelrijk
Welke broodsoorten je kiest op de brooddagen, doet er eigenlijk niet toe. Om te zorgen voor een verzadigd gevoel, is het verstandig te kiezen voor volkoren en meergranen producten, omdat deze vezelrijk zijn. Start de dag bijvoorbeeld met twee sneetjes volkorenbrood, eet twee meergranenbolletjes als lunch en eet ’s avonds nog eens twee of drie sneetjes volkorenbrood. Denk ook aan bijvoorbeeld roggebrood: een stevig en voedzaam tussen­doortje. Je ambachtelijke bakker heeft keuze genoeg! Vraag hem gerust naar zijn meest vezelrijke broodsoorten, die zorgen voor een langdurig verzadigd gevoel.